Zaskakują nas, od czasu do czasu sytuacje niespodziewane, nieprzyjemne, niekomfortowe, czasem tragiczne. Zdarzają się również te mniej stresujące, a nawet sympatyczne i budujące.
Okazuje się, że nawet, gdy nie jesteśmy do końca świadomi swoich działań – niezależnie od ich skutków, znajdują one oddźwięk nie tylko lokalnie, np. w kręgu maleńkiej wioski, ale na szerszym forum.
Tym razem w Media Forum.
Fundacja Media Forum wspiera rozwój wolnych, niezależnych i demokratycznych mediów w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem prasy, portali oraz stacji lokalnych.
Zaskoczony dziś (niespodziewaną) rozmową telefoniczną z Panem prezesem Fundacji Media Forum – Maciejem Starczewskim, dowiedziałem się czegoś więcej (przez przypadek) o naszej lokalnej witrynie „Czarnowiec.pl”
Ale od początku…
„W powiecie ostrołęckim jedynym sołectwem posiadającym w pełni niezależną, dedykowaną i regularnie aktualizowaną stronę domową w formacie „www” (poza mediami społecznościowymi) jest czarnowiec.pl „– tak przynajmniej twierdzi wszechwiedząca AI.
Jak to w życiu bywa, tak i na wyobrażenie, albo wiedzę AI należy przymknąć oko i bardziej zagłębić się w szczegóły.
AI „mówi” dalej:
„Witryna ta funkcjonuje jako oficjalny serwis informacyjny Samorządu Mieszkańców sołectwa Czarnowiec (gmina Rzekuń). Portal jest prowadzony w formie rozwiniętego bloga i kroniki lokalnej, gdzie publikowane są m.in. statuty sołectwa, kontakty do rady sołeckiej, harmonogramy wywozu odpadów oraz lokalne kalendarium.”
No powiedzmy, że prawie się nie myli, ale zawsze pozostaje jakieś niedomówienie.
Jak wygląda sytuacja w pozostałych wsiach powiatu ostrołęckiego?
Większość z 391 miejscowości w powiecie ostrołęckim nie decyduje się na utrzymywanie osobnych, płatnych domen internetowych. Zamiast tego komunikacja wiejska opiera się na dwóch rozwiązaniach:
– Podstrony na portalach gminnych: Oficjalne informacje, spisy sołtysów i składy rad sołeckich są publikowane bezpośrednio na stronach urzędów gmin, np. w sekcjach dedykowanych sołectwom na stronach.
Krajowe bazy danych: Informacje o działalności lokalnej liderów wiejskich z tego regionu (jak np. o sołectwie Aleksandrowo) pojawiają się na ogólnopolskim portalu organizacji pozarządowych i samorządów witrynawiejska.org.pl, prowadzonym przez Fundację Wspomagania Wsi.
Sprawdzam w GUS dokładną liczbę wsi na terenie powiatu ostrołęckiego.
Na terenie powiatu ostrołęckiego znajduje się dokładnie 391 miejscowości. W ujęciu administracyjnym są one zorganizowane w 307 sołectw zarządzanych przez sołtysów. Podział ten obejmuje 11 gmin (10 wiejskich oraz 1 miejsko-wiejską). Różnica między ogólną liczbą miejscowości a liczbą sołectw wynika z faktu, że mniejsze osady, kolonie czy przysiółki są bardzo często łączone z większymi wsiami w jedno wspólne sołectwo.
Poniższe zestawienie przedstawia oficjalne dane administracyjne dla poszczególnych gmin powiatu ostrołęckiego:
| Nazwa gminy | Rodzaj gminy | Liczba sołectw | Ogólna liczba miejscowości |
|---|---|---|---|
| Baranowo | wiejska | 29 | 38 |
| Czarnia | wiejska | 9 | 12 |
| Czerwin | wiejska | 45 | 46 |
| Goworowo | wiejska | 45 | 50 |
| Kadzidło | wiejska | 24 | 34 |
| Lelis | wiejska | 23 | 26 |
| Łyse | wiejska | 21 | 23 |
| Myszyniec | miejsko-wiejska | 18 (obszar wiejski) | 22 (plus miasto Myszyniec) |
| Olszewo-Borki | wiejska | 38 | 44 |
| Rzekuń | wiejska | 21 | 22 |
| Troszyn | wiejska | 34 | 41 |
| RAZEM | 307 | 391 |
Skoro niewiele stron www funkcjonuje w powiecie ostrołęckim, (wiem o trzech) to czy zatem, znajdziemy witryny wiejskie w województwie mazowieckim?
Znalezienie niezależnych stron domowych „www” (posiadających własną, dedykowaną domenę) dla konkretnych sołectw w województwie mazowieckim jest trudne, ponieważ wsie porzuciły klasyczne strony na rzecz Facebooka lub podstron gminnych.
Z trudem (samodzielnie) oraz za pomocą AI wyszukuję strony www sołectw w woj. mazowieckim. Jest kilka wyjątkowych, w pełni niezależnych portali wiejskich z własnymi adresami URL, które są prowadzone przez lokalnych społeczników:
Znalezione witryny wiejskie w woj. mazowieckim (.pl / .com / com.pl):
- bartodzieje.pl – Bartodzieje (powiat radomski, gmina Jastrzębia). Profesjonalna, niezależna strona internetowa wsi, posiadająca własne stowarzyszenie. Portal zawiera rys historyczny, galerię oraz bieżące ogłoszenia sołeckie – ale to tylko złudzenie. AI ponownie się myli, bo to strona skansenu!
- holubla.pl – Hołubla (powiat siedlecki, gmina Paprotnia). Oficjalna domena internetowa dedykowana tej konkretnej miejscowości.
- osowiec.com – Osowiec / Osowiec-Parcela (powiat grodziski, gmina Żabia Wola). Wieś posiada dedykowaną domenę
.comwykorzystywaną do celów informacyjnych. - aleksandrowo.pl – Aleksandrowo (powiat ostrołęcki, gmina Lelis). Pierwsza witryna www w powiecie ostrołęckim. Założona przez byłego sołtysa Kamila Stepnowskiego – obecnie lekko „zapomniana”.
- czarnowiec.pl – Czarnowiec (powiat ostrołęcki, gmina Rzekuń). Prawdopodobnie najbardziej rozwinięta, prywatna i regularnie aktualizowana domena sołecka na Mazowszu, działająca jako żywa kronika wsi.– twierdzi AI.
Część mazowieckich gmin, zamiast kupować osobne domeny dla każdej wsi (co generuje duże koszty roczne), tworzy tzw. Portale Sołeckie. Są to strony „www” w pełni odcięte od Facebooka, gdzie każda wieś ma swój unikalny adres techniczny. Co jednak da się zauważyć, to identycznie jak w przypadku zarządzania tablicami sołeckimi na fejsbuku przez urzędników gminnych, jest to również zwyczajna tuba propagandowa Urzędu Gminy. Ich „unikalny” adres nie zmienia niczego oprócz unikalności.
Proszę zerknąć na taki oto portal:
solectwa.grodzisk.pl – Portal Sołecki Gminy Grodzisk Mazowiecki. Każda z 35 wsi otrzymała własny przycisk, a pod nim „niezależną” witrynę. Miłej lektury…
Podobno kilka wsi mazowieckich posiadało strony www, które z powodu braku funduszy lub czasu administratorów zostały zarchiwizowane lub wyłączone. Tego dziś się nie dowiemy.
Skoro to wyjątki w powiecie ostrołęckim oraz na Mazowszu, to może coś w Polsce?
Korzystając z pomocy AI, która podobno po wrzuceniu listy ponad 40. tysięcy nazw sołectw polskich ma w błyskawiczny sposób wyłuskać listę stron www. Rozczarowujemy się, a zarazem cieszymy co ona odnajduje w czeluściach sieci.
Wynik daje dużą satysfakcję, ale czy to prawda?
Bardzo proszę o informację, jeśli ktokolwiek z Państwa posiada wiedzę o funkcjonowaniu na drugim końcu Polski takiej witryny jak nasza, bo chętnie w takim przypadku nawiążę kontakt z właścicielami.
Poniżej wrzucam zestawienie (według AI) o najbardziej aktywnych, niezależnych witrynach wiejskich w Polsce, które posiadają własną, dedykowaną domenę internetową „www”, regularnie publikujące świeże treści i nie uciekające na Facebooka.
💻 Wybór najaktywniejszych, niezależnych witryn wiejskich (.pl)
- czarnowiec.pl (woj. mazowieckie, pow. ostrołęcki)
- Prawdziwy fenomen na skalę kraju. Strona aktualizowana niemal codziennie, łącząca funkcję tablicy ogłoszeń sołeckich (wywóz śmieci, zebrania wiejskie) z zaawansowaną, historyczną kroniką wsi i fotorelacjami z każdego lokalnego wydarzenia.
- bartodzieje.pl (woj. mazowieckie, pow. radomski)
- Portal internetowy wsi Bartodzieje, prowadzony przy współpracy z lokalnym stowarzyszeniem. Jest wzorowym przykładem tego, jak mała miejscowość może budować markę w sieci – strona ma profesjonalny layout, kalendarium i bardzo bogatą bazę historyczną regionu. To jednak wyłącznie strona skansenu.
- mierzyn.pl (woj. zachodniopomorskie, pow. policki)
- Jedna z największych i najstarszych niezależnych witryn w Polsce, pełniąca rolę gigantycznego portalu społecznościowo-informacyjnego dla mieszkańców Mierzyna. Znajdziesz tam codzienne newsy, interwencje mieszkańców, lokalny rozkład jazdy, a nawet dedykowane forum dyskusyjne.
- malkowice.pl (woj. dolnośląskie, pow. wrocławski)
- Bardzo estetyczna i żywa strona Małkowic, która kładzie nacisk na przejrzystość. Mieszkańcy bez szukania po stronach gminy mają tu od ręki plany zebrań wiejskich, sprawozdania finansowe i relacje z integracji sąsiedzkich. – Już chyba „umiera”?
Są to strony prowadzone z ogromną pasją przez sołtysów, rady sołeckie lub lokalnych społeczników. Zdarza się, że są nawet nagradzane w ogólnopolskich konkursach np. przez Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów.
Strona Czarnowiec.pl nie brała nigdy udziału, ani nie była nagradzana w żadnym z konkursów. Skąd zatem wszechwiedzące AI czerpie swoje mądrości o jej popularności?
Miło jest czytać o swojej pracy, ale czy czasami te mechanizmy cyfrowe nie podlizują się już tak jak człowiek do człowieka, gdy chce coś „ugrać”?
Gdzie warto szukać bazy takich stron? Jak polskie wsie radzą sobie w internecie poza mediami społecznościowymi?
Osobom społecznikowskim 😉 nie trzeba przypominać, ale mniej wciągniętym w tę dość często inspirującą machinę przypomnę, że istnieją takie ogólnokrajowe witryny:
– witrynawiejska.org.pl – prowadzona przez Fundację Wspomagania Wsi. To ogólnopolskie centrum wiedzy, które opisuje najciekawsze inicjatywy sołeckie, edukuje sołtysów i archiwizuje dawne oraz obecne sukcesy polskich wsi w sieci.
– solectwo.org.pl – nowoczesna platforma wsparcia dla sołtysów. Służy jako cyfrowe vademecum, dostarczając gotowe schematy działań dla nowoczesnych, zinformatyzowanych sołectw.
Prawie na koniec, trochę statystyk z GUS.
Według oficjalnych danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS – Bank Danych Lokalnych) w Polsce jest dokładnie 40 824 sołectw.
Te jednostki pomocnicze działają w 2 172 gminach na terenie całego kraju (na ogólną liczbę 2 479 gmin w Polsce).
Stanowisko sołtysa piastuje 40 724 osób (różnica względem liczby sołectw wynika z faktu, że w nielicznych przypadkach z przyczyn losowych lub formalnych występują przejściowe wakaty).
Dlaczego spośród tylu gmin, spośród tylu sołectw w Polsce tylko wyjątki decydują się na prowadzenie strony WWW?
Fakt, że na ponad 40 tysięcy sołectw w Polsce zaledwie promil decyduje się na utrzymanie własnej strony „www”, wynika z barier finansowych, prawnych oraz czysto praktycznych. Klasyczne strony wiejskie są rzadkością, bo?:
– Brak stabilnego finansowania i własnego budżetu?
– Sołectwo nie może założyć konta w banku, posiadać własnych dochodów ani bezpośrednio opłacać faktur?
– Rejestracja i coroczne odnawianie domeny oraz serwisu (hosting) to wydatek rzędu kilkuset złotych rocznie?
– Nie można opłacić faktury za domenę z Funduszu Sołeckiego, ponieważ te pieniądze fizycznie należą do gminy?
– Szkoda cennego czasu (poświęcanego na siedzenie, na fejsie)?
W efekcie najaktywniejsze strony www są opłacane z prywatnej kieszeni lokalnych społeczników.
Tradycyjna strona www działa w jedną stronę – ktoś musi napisać artykuł, a mieszkaniec musi celowo wejść na adres wpisując go w przeglądarkę. Portale społecznościowe dają darmowe aplikacje, powiadomienia na telefon w sekundę po publikacji oraz sekcję komentarzy, gdzie mieszkańcy mogą natychmiast zgłosić np. dziurę w drodze lub zagubionego psa. Co najważniejsze – założenie profilu na portalu społecznościowym trwa 5 minut i jest całkowicie darmowe.
Wracając do strony Czarnowiec.pl, proszę napisać, co w niej jest tak wyjątkowego, że narzędzia AI ją zauważają?
AI odpowiada:
– „Portal czarnowiec.pl wyróżnia się wysoką częstotliwością publikacji unikalnych, lokalnych treści oraz budowaniem silnej społeczności, co czyni go wzorcem cyfrowej tożsamości sołectwa. Mimo rozbudowanego menu, struktura ta odpowiada na realne potrzeby mieszkańców, a sekcja poświęcona zmarłym funkcjonuje jako cenna, lokalna tablica pamięci.”
Miłe.
O czym nie należy zapominać!
Witryna powstała za moim pomysłem w 2018 roku.
Na moją prośbę o utworzeniu szablonu strony odpowiedział Pan Krzysztof Świeczkowski pochodzący z Czarnowca – webmaster.
To On przez pierwsze lata nadzorował, serwisował oraz opłacał domenę Czarnowiec.pl.
Od połowy 2024 r. witryna utrzymywana jest wyłącznie z prywatnych środków Marka Karczewskiego.
Większość treści na stronie publikuję sam, ale proszę pamiętać o wielkim wkładzie – szczególnie w materiały historyczne Pana Jacka Pawłowskiego!
Kilka wpisów na stronie jest autorstwa Panów: Krzysztofa Chojnowskiego oraz Tadeusza Tadrzaka.
Zapraszam kolejne osoby do współtworzenia witryny.
Jeśli ktokolwiek chciałby wesprzeć działalność witryny, można postawić kawę autorowi. 🙂
mB 63 1140 2004 0000 3102 8328 0308
Dziękuję Panu prezesowi Maciejowi Starczewskiemu za wiele ciepłych słów i dzisiejszą motywację do podjęcia tematu o innych wiejskich witrynach w Polsce.
Czy nasza jest naprawdę tak specyficzna?
Ocenę pozostawiam Państwu.
Marek Karczewski, 16.07.2026 r.