Wystartowaliśmy!

Powitał nas gospodarz Józef Galanek z Kamianki oraz… dwa stadka wróbli i mazurków. Co jest ewenementem, bowiem liczba zarówno jednych jak i drugich w ostatnich latach gwałtownie maleje.

Zaczęło się od miłej niespodzianki.
Najmłodsza uczestniczka naszej ptasiej rodzinki Oliwia otrzymała z okazji urodzin upominek od Zarządu Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków.

Nasza organizacja liczy ponad dwudziestu członków.
Są to ludzie w różnym wieku, rozmaitych zawodów, ale łączy ich szacunek do przyrody i miłość do ptaków. Najwięcej jest mieszkańców Czarnowca, ale są także przedstawiciele innych sołectw i Ostrołęki. Jesteśmy pierwszą w Polsce grupą lokalną OTOP`u działającą w środowisku wiejskim!
Pozostałe grupy lokalne powstały w dużych miastach; w Warszawie, Krakowie, Rzeszowie, Wrocławiu itd. A więc jesteśmy w dobrym towarzystwie. Rozmawiając z liderami tych grup żartuję, że co prawda pochodzimy z małych wiosek, ale plany i marzenia mamy wielkomiejskie.

Jaski mamy program?
O tym napiszę w oddzielnym materiale. Krótko mówiąc marzy mi się, żeby Czarnowiec był dla ptaków najlepszym miejscem do zakładania gniazd, żeby niebo nad naszą miejscowością było pełne śpiewu.
Na naszym pierwszym spotkaniu inauguracyjnym gościliśmy aż dwóch ornitologów. Bartka Smyka z OTOP w Warszawie i Olka Segułę pochodzącego z powiatu ostrołęckiego. Najważniejszy dla wszystkich uczestników był spacer ornitologiczny po nadnarwiańskim lesie. Mieliśmy szczęście. Najpierw pozował nam trznadel i to przez kilka minut jakby chciał, żeby wszyscy spacerowicze go podziwiali. To wyjątkowo rozśpiewany ptak – ćwiergoli od świtu do zmierzchu niezależnie od pogody.
W rozlewiskach Narwi zobaczyliśmy też dwa kaczory kaczek krzyżówek, parę łabędzi niemych, samicę czyża zbierającą źdźbła trawy na gniazdo. Słyszeliśmy w oddali krzyk żurawi, a z bliska śpiew pierwiosnka i skowronka borowego. Największe wrażenie zrobiła na nas para błotniaka stawowego. Samiec tego gatunku podrywając samice stosuje ludzką zasadę. Do serca wybranki najlepiej trafiać… przez żołądek. Po prostu w sposób widowiskowy przekazuje partnerce upolowaną zdobycz i to w czasie lotu!
A na koniec było smaczne jedzonko przygotowane przez członków grupy. Największy wzięciem cieszyło się piwo kozicowe warzone przez Ewę Kurpiewską z Czarnowca, oraz grzaniec, bo pogoda była niestety, taka sobie.

Tadeusz Tadrzak Lider lokalnej Grupy OTOP. Czarnowiec, 25.04.2026 r.

Dopełnienie

Inauguracyjne spotkanie „Skrzydlatego Czarnowca” odbyło się w sobotę 25 kwietnia 2026 r.

OTOP – Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, to założona w 1991 r. organizacja pozarządowa o statusie pożytku publicznego. Powadzą działania z dziedziny monitoringu, czynnej ochrony przyrody, kształtowania polityk mających wpływ na środowisko oraz edukacji. W wielkich miastach wspiera ich rzesza kilku tysięcy członków i wolontariuszy…

Zachęcam wszystkich Państwa do polubienia strony fejsbukowej Stowarzyszenia, które ma swoją siedzibę w Czarnowcu!
To jest kolejny znak dla naszej wioski i jej Mieszkańców, że jest najlepszą w całej gminie Rzekuń miejscówką do życia!
Uzupełnię jeszcze numer tel. do Pana Tadeusza, który zachęca szczególnie młode osoby do wstąpienia w szeregi „Skrzydlatego Czarnowca”.
604 411 676

MK

Nie istnieje kraj, który przyznałby psom pełne „prawa obywatelskie” jak ludziom, ale Niemcy są znane z silnych, konstytucyjnych praw ochrony zwierząt, które zobowiązują państwo do ich ochrony i zakazują niepotrzebnego cierpienia, w tym psów. Inne kraje, takie jak Polska, również mają swoje ustawy o ochronie praw zwierząt, które uznają zwierzęta za istoty zdolne do odczuwania cierpienia, podczas gdy Korea Południowa niedawno uchwaliła przełomowe przepisy dotyczące spożywania mięsa psów. 

Niemcy: 
Konstytucyjny zapis z 2002 r. zobowiązuje państwo do ochrony „naturalnych podstaw życia i zwierząt”.
Ustawa o ochronie zwierząt zakazuje zadawania niepotrzebnych cierpień.

Polska:
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie praw zwierząt definiuje zwierzę jako istotę zdolną do odczuwania cierpienia i nakazuje traktowanie go humanitarnie.

Korea Południowa:
W 2024 r. uchwalono nowe, przełomowe przepisy dotyczące spożywania mięsa psów.

Prawa zwierząt są w różnych krajach różnie zdefiniowane i egzekwowane.

Pies w łóżku

Spanie z psem w łóżku ma zalety, takie jak redukcja stresu, poczucie bezpieczeństwa i pogłębianie więzi z pupilem, ale także wady, w tym ryzyko alergii, przerywany sen przez ruchy i chrapanie psa, problemy z higieną oraz potencjalne zachowania terytorialne czy lęk separacyjny. Decyzja o spaniu z psem zależy od indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia opiekuna i zwierzęcia, przy czym kluczowe jest utrzymanie zasad i konsekwencji, a dla osób z alergiami lub obawami o jakość snu zaleca się alternatywne rozwiązania. 

Pies przy stole

Wspólne jedzenie z psem przy stole jest niewskazane ze względów zdrowotnych i behawioralnych, ponieważ ludzkie jedzenie może być szkodliwe dla psa, prowadzić do otyłości i problemów trawiennych, a także utrwalać złe nawyki żebrania. Aby nauczyć psa nie żebrania, należy zapewnić mu zbilansowaną dietę, podawać posiłki o stałych porach, przygotować mu zajęcie podczas posiłków ludzi (np. zabawkę z jedzeniem) i konsekwentnie ignorować prośby o jedzenie ze stołu. 
Ludzkie jedzenie jest często zbyt tłuste, słone lub kaloryczne dla psów, co może prowadzić do problemów trawiennych (biegunki, wymioty, zapalenie trzustki) oraz chorób takich jak otyłość, cukrzyca czy schorzenia serca. 

Czy psy lubią tatuaże?

Psy, a właściwie ich właściciele, zazwyczaj nie „lubią” tatuaży w sensie odczuwania radości z ich posiadania, ale psy mogą mieć tatuaże wykonane na swoim ciele w celach identyfikacyjnych (np. po sterylizacji) lub w hodowlach do znakowania. Natomiast ludzie często decydują się na tatuaże z motywami psów, aby symbolizować przyjaźń, lojalność i miłość do swoich czworonogów.

Sejm przegłosował ustawę.

Trzymanie psa na uwięzi, na przykład łańcuchu, zostanie zabronione – zdecydowali w piątek (26.09.2025 r.) posłowie, uchwalając nowelizację ustawy o ochronie zwierząt. Nowe przepisy szczegółowo regulują także warunki dotyczące kojców dla psów, określając ich minimalną wielkość oraz wymagania co do wyprowadzania psów na zewnątrz.
Za przyjęciem ustawy głosowało 280 posłów, przeciw 105, a 30 wstrzymało się od głosu.

Właściciele będą musieli zapewnić swoim psom kojce utwardzone i zadaszone w większej części, o powierzchni nie mniejszej niż: 10 mkw. w przypadku psa o masie ciała poniżej 20 kg, 15 mkw. dla psa o masie ciała od 20 do 30 kg i 20 mkw. dla psa o masie ciała powyżej 30 kg. Ponadto kojec będzie powiększany wraz z liczbą przebywających w nim psów.
Przepisy o trzymaniu psów na uwięzi i o kojcach nie będą dotyczyły psów wykorzystywanych do celów specjalnych. Psy utrzymywane w schronisku dla zwierząt nie będą podlegały przepisom regulującym wielkość kojców. Przepisy wejdą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, czyli w okolicy października 2026 r.

Posłowie przyjęli poprawkę doprecyzowującą sytuacje, w których pies może być trzymany na uwięzi. Katalog wyjątków obejmuje:

• prowadzenie na smyczy podczas spaceru
• transport zwierzęcia
• udział w wystawach, pokazach, konkursach
• zabiegi weterynaryjne i pielęgnacyjne
• sytuacje zapobiegające niebezpieczeństwu dla ludzi lub innych zwierząt
• krótkotrwale uwiązanie w określonych warunkach (np. przed sklepem)

Wszystkie wyjątki będą obowiązywały jedynie poza miejscem stałego bytowania psa.

MK

Źródła fotografii:
Pies-w-łóżku_zooplus-pl
piesprzystole_czikCzik-pl
tatuazPsa_zPazurem-pl
tatuazPsa_pozytywnyFB
tatuazPsa_Vibes-pl
tatuazPsa_WPolityce
tatuazPsa_york-shop-pl

W sobotę 13 stycznia 2024 do wsi przybędzie lekarz weterynarii.

Szczegóły w materiale wideo.

1. Świetlica ul. Dzikiej Róży 2 – od godz. 9:00 do 10:00
2. ul. Działkowa 14 – godz. 10:30
3. ul. Słoneczna 95 – godz. 11:00
4. ul. Jodłowa 7 – godz. 11:30

Osoby, które posiadają większą ilość psów lub nie mają możliwości przybycia do szczepienia mogą opłacić za szczepienie i umówić się z weterynarzem na osobistą wizytę.
Dokumenty, które trzeba posiadać podczas szczepienia:
Książeczka/paszport psa.
W przypadku braku książeczki, weterynarz wystawia dokument jednorazowy.

Opłata brutto – 35zł (za jednego psa lub kota) – płatne wyłącznie gotówką!

Szczepień dokona lekarz weterynarii zarejestrowany w Krajowej Izbie Lekarsko – Weterynaryjnej Pan Andrzej Rawa – 603 050 676

*szczepienie przeciwko wściekliźnie powtarza się – obowiązkowo – co rok przez całe życie psa!
Obowiązek ustawowy z dnia 11 marca 2004 r. Dz.U. 2004 nr 69 poz. 625

Szczepienie kotów nie jest obowiązkowe!

Sołtys Marek Karczewski

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Ostrołęce informuje

W dniach 25 marca – 16 kwietnia 2023 r. na terenie województwa mazowieckiego zostanie przeprowadzona wiosenna akcja szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie.

Akcja zostanie przeprowadzona metodą zrzutów z samolotów oraz wyłożenia ręcznego przynęt zawierających szczepionkę przeciwko wściekliźnie.

W środku przynęty umieszczony jest plastikowy pojemnik zawierający płynną szczepionkę. Po przegryzieniu pojemnika przez lisa szczepionka poprzez kontakt z błoną śluzową jamy ustnej wytwarza odporność immunologiczną przeciwko wściekliźnie.
Przynęty, które były dotykane przez ludzi są omijane przez lisa.

Tak mogą wyglądać przynęty…

Odbyło się szczepienie psów i kotów

Tradycyjnie na początku każdego roku kalendarzowego w Czarnowcu odbywają się obowiązkowe szczepienia psów oraz nieobowiązkowo kotów.

To doskonała okazja aby zaszczepić naszych przyjaciół, nawet tych, które trudno byłoby dostarczyć autem do weterynarza/lecznicy.
Przykładem może być nasz dzisiejszy bohater ze zdjęć „kaukaz” Ferdek, dla którego musielibyśmy zamówić dobrego busa lub ciężarówkę.
Ferdek waży ok. 80 kg. Jest czystej krwi Owczarkiem kaukaskim, który uwielbia śnieg. Dzisiejsze warunki to dla niego raj.
Pomimo wcześniejszych nerwów szczepienie zniósł bezboleśnie.

Inne szczekały na Ferdka ale jeden z właścicieli powiedział do swojego pieska tak: „zostaw! on by cię zjadł” 🙂

Dzisiejsze szczepienie wykonał lekarz weterynarii Pan Andrzej Rawa. Można również umawiać wizyty – polecamy 603050676
Zaszczepiono łącznie 68 psów i 4 koty, czyli o 15 psów więcej i 2 koty mniej w stosunku do ubiegłego roku.

Dziękujemy serdecznie wszystkim mieszkańcom za skorzystanie z tej obowiązkowej formy szczepień dla psów.

Szczepienie odbyło się w sobotę 7 stycznia 2023 r.

Marek Karczewski

Zaszczepiłeś psa? Zaszczepiłeś kota?

W sobotę (8 stycznia 2022) mieszkańcy Czarnowca z uprzejmości lekarza weterynarii Andrzeja Rawy mieli możliwość zaszczepienia swoich pupili szczepionką przeciw wściekliźnie.

Łącznie w sobotę, w Czarnowcu zaszczepieniu poddano 53. psy i 6. kotów.

Bycie opiekunem psa i kota wiąże się nie tylko z przyjemnościami, ale też z obowiązkami. Do jednych z wielu należy przestrzeganie terminów szczepień.

GŁÓWNY INSPEKTORAT WETERYNARII PRZYPOMINA!
Obowiązkowemu ochronnemu szczepieniu przeciwko wściekliźnie, zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegają psy powyżej 3. miesiąca życia. Posiadacze psów są obowiązani zaszczepić psy przeciwko wściekliźnie w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez psa 3. miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia.
Szczepień psów przeciwko wściekliźnie dokonują lekarze weterynarii świadczący usługi weterynaryjne w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt.

Wścieklizna w Warszawie i na Mazowszu. Obowiązkowe szczepienia kotów!

Zgodnie z rozporządzeniem wojewody mazowieckiego z 31 grudnia 2021 r., do dotychczasowych ograniczeń i wytycznych dodano kolejne – obowiązkowe szczepienia kotów przeciwko wściekliźnie na obszarach zagrożonych.

Lekarz weterynarii Anna Duras podkreśla, że właściciele tych czworonogów muszą zaszczepić swojego pupila w ciągu 30 dni od momentu ukończenia przez kota 3. miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia.
– Trzeba jak najbardziej ograniczyć możliwość przeniesienia choroby na człowieka – wyjaśnia.

Właścicieli, którzy nie dopełnili jeszcze obowiązku zaszczepienia swojego psa lub psów proszę o kontakt z lekarzem weterynarii, zarejestrowanym w Krajowej Izbie Lekarsko – Weterynaryjnej Panem Andrzejem Rawą – 603 050 676

Właściciele kotów proszeni są o konsultację z lekarzem w sprawie wydanego rozporządzenia przez wojewodę mazowieckiego.

MK

foto: merdacz.pl

Szczepienie psów przeciw wściekliźnie w Czarnowcu odbędzie się w sobotę 8.01.2022 r.
Oto harmonogram godzinowy:

1. Świetlica ul. Dzikiej Róży 2 – od godz. 9:00 do 10:00
2. ul. Działkowa 14 – godz. 10:30
3. ul. Słoneczna 95 – godz. 11:00
4. ul. Jodłowa 7 – godz. 11:30

Osoby, które posiadają większą ilość psów lub nie mają możliwości przybycia do szczepienia mogą opłacić za szczepienie i umówić się z weterynarzem na osobistą wizytę.

Dokumenty, które trzeba posiadać podczas szczepienia:
Książeczka/paszport psa.
W przypadku braku książeczki, weterynarz wystawia dokument jednorazowy.

Opłata brutto – 25zł (za jednego psa)

Szczepień dokona lekarz weterynarii zarejestrowany w Krajowej Izbie Lekarsko – Weterynaryjnej Pan Andrzej Rawa – 603 050 676

*szczepienie przeciwko wściekliźnie powtarza się – obowiązkowo – co rok przez całe życie psa!
Obowiązek ustawowy z dnia 11 marca 2004 r. Dz.U. 2004 nr 69 poz. 625

Marek Karczewski
Sołtys

Dziś na grupie „Mieszkańcy Sołectwa Czarnowiec” pojawił się pomysł.
Pomysł bardzo ciekawy, bo oszczędzający nasze pieniądze i przede wszystkim zdrowie naszych pupili.

Oto apel mieszkanki:
Witam…
może zrobimy akcję ,, Czarnowiec bez fajerwerków ”.
Na naszym osiedlu ,,Ogródki” prawie każdy ma pieska .
Oszczędźmy zwierzętom domowym i leśnym niepotrzebnego stresu
Kto jest za?

Za „akcją” opowiedziało się kilka osób, komentując:
– Ja nie kupuję. Szczerze napiszę, że wolę te pieniądze wydać na łańcuch do roweru ,
– ZDECYDOWANIE POPIERAM POMYSŁ,
– moje dziewczyny są tego samego zdania,
– Też jestem za tym pomysłem ,
– Ja też nie kupuję bo dla mnie to marnowanie pieniędzy , mam inne wydatki;),
– Bardzo popieram. Mój pies szału dostaje od fajerwerków. Potwornie się tego boi,
– Pomysł może i dobry ale znając życie realizacja prawdopodobnie nie realna,
– Jestem za,
– Nie kupuję, nie strzelam. Nie znoszę fajerwerków!

Ktoś z Państwa Przyłącza się do akcji?
Proszę pisać inicjały i ulicę w komentarzu.
Meldujemy się, kto w Nowy Rok nie strzela 🙂

Marek Karczewski

Informuję mieszkańców Czarnowca, że Gmina Rzekuń po raz kolejny ubiegać się będzie o przyznanie dofinansowania w wysokości do 100% kosztów kwalifikowanych z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na realizację zadania polegającego na usuwaniu folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej.
Dofinansowanie ma dotyczyć odbioru: folii, siatki, sznurków do owijania balotów, opakowań po nawozach i opakowań typu Big Bag.

Rolnicy z Czarnowca mogą ubiegać się o dofinansowanie kosztów związanych z utylizacją folii rolniczej i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej.

W terminie od 12.07.2021r. do 30.07.2021r. zainteresowani rolnicy mogą składać wnioski:

1. Dostarczyć osobiście do Urzędu Gminy w Rzekuniu.
2. Przesłać listem na adres Urzędu Gminy w Rzekuniu, ul. Kościuszki 33, 07-411 Rzekuń.
3. Przesłać skan wniosku na adres ug@rzekun.net

Na podstawie uzyskanych informacji od rolników zostanie złożony do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wniosek o dofinansowanie prac polegających na usuwaniu folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej.

Realizacja przedsięwzięcia uzależniona jest od uzyskania dofinansowania z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Wzór wniosku jest dostępny w siedzibie Urzędu Gminy w Rzekuniu oraz w załączniku na naszej stronie.

Marek Karczewski

Szczepienie przeciwko wściekliźnie.
Bycie opiekunem psa wiąże się nie tylko z przyjemnościami, ale też z obowiązkami. Do jednych z wielu należy przestrzeganie terminów szczepień.

GŁÓWNY INSPEKTORAT WETERYNARII PRZYPOMINA!
Obowiązkowemu ochronnemu szczepieniu przeciwko wściekliźnie, zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegają psy powyżej 3. miesiąca życia. Posiadacze psów są obowiązani zaszczepić psy przeciwko wściekliźnie w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez psa 3. miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia. Szczepień psów przeciwko wściekliźnie dokonują lekarze weterynarii świadczący usługi weterynaryjne w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt. Po przeprowadzeniu szczepienia posiadaczowi psa wydaje się zaświadczenie lub dokonuje się wpisu w paszporcie.

Szczepienie przeciwko wściekliźnie musi spełniać następujące warunki:

• szczepionka została podana przez upoważnionego lekarza weterynarii;
• wiek zwierzęcia domowego w dniu, w którym zostało zaszczepione, wynosił co najmniej 12 tygodni;
• upoważniony lekarz weterynarii lub urzędowy lekarz weterynarii wskazał datę podania szczepionki w odpowiedniej sekcji dokumentu identyfikacyjnego;
• data podania szczepionki nie jest wcześniejsza niż data wszczepienia transpondera lub wykonania tatuażu lub data odczytu transpondera lub tatuażu podana w odpowiedniej sekcji dokumentu identyfikacyjnego;
• okres ważności szczepienia liczy się od nabycia odporności ochronnej, przy czym musi minąć co najmniej 21 dni od wypełnienia protokołu szczepienia wymaganego przez producenta dla szczepienia pierwotnego, do końca okresu odporności ochronnej, jak określono w specyfikacji technicznej pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, (tzn. zgodnie z zaleceniami producenta szczepionki); upoważniony lekarz weterynarii lub urzędowy lekarz weterynarii wskazuje okres ważności szczepienia w odpowiedniej sekcji dokumentu identyfikacyjnego;
• ponowne szczepienie musi zostać uznane za szczepienie pierwotne, jeżeli nie zostało przeprowadzone w okresie ważności poprzedniego szczepienia, o którym mowa w punkcie powyżej.
  ź: www.wetgiw.gov.pl

Szczepienie psów przeciw wściekliźnie w Czarnowcu odbędzie się w sobotę 16.01.2021
Oto harmonogram godzinowy:

1. Świetlica ul. Dzikiej Róży 2 – godz. 9:00
2. ul. Działkowa 14 – godz. 10:30
3. ul. Słoneczna 95 – godz. 11:00
4. ul. Jodłowa 7 – godz. 11:30

Osoby, które posiadają większą ilość psów lub nie mają możliwości przybycia do szczepienia mogą opłacić za szczepienie i umówić się z weterynarzem na osobistą wizytę.

Dokumenty, które trzeba posiadać podczas szczepienia:
Książeczka/paszport psa. W przypadku braku książeczki, weterynarz wystawia dokument jednorazowy.
Opłata brutto – 20zł

Szczepień dokona lekarz weterynarii zarejestrowany w Krajowej Izbie Lekarsko – Weterynaryjnej Pan Andrzej Rawa – 603 050 676

*szczepienie przeciwko wściekliźnie powtarza się – obowiązkowo – co rok przez całe życie psa!
Obowiązek ustawowy z dnia 11 marca 2004 r. Dz.U. 2004 nr 69 poz. 625

Marek Karczewski
Sołtys

Wraz z nadejściem pierwszych chłodów szczury chętnie szukają schronienia i pożywienia w naszych domach/obejściach. Gryzonie te nie tylko wyrządzają wiele szkód, ale także są nosicielami chorób i pasożytów. Walkę z nimi należy rozpocząć natychmiast, ponieważ bardzo szybko się rozmnażają.

Szczury gnieżdżą się najczęściej w piwnicach, garażach oraz na strychach, ale mogą się też dostać rurami kanalizacyjnymi, oknami lub drzwiami do pomieszczeń mieszkalnych. Na obszarach wiejskich na chłodne miesiące szukają kryjówek w chlewach, stodołach magazynach ze zbożem itp. Jeśli zauważymy poprzegryzane przewody elektryczne, uszkodzone meble, naruszone zapasy żywności, nieprzyjemnie pachnące odchody, to wszystko może świadczyć o obecności tych gryzoni w naszym lokum.

Aby pozbyć się szczura z naszego obejścia możemy zastosować trutki, pułapki, urządzenia odstraszające lub „zatrudnić” kota. Jeśli te działania nie przyniosą oczekiwanego rezultatu najlepiej skorzystać z usług firmy deratyzacyjnej.

Najważniejsze jest, by działać naprawdę szybko. Jak podaje Wikipedia, w ciągu roku samica szczura wędrownego jednego z gatunków najbardziej rozpowszechnionych w Polsce może przeciętnie wydać na świat siedem miotów, łącznie do sześćdziesięciu młodych, a śniadego do dziewięćdziesięciu młodych.

Do wyboru mamy kilka metod zwalczania szczurów.
Trutki.
Preparaty te są dostępne w różnych postaciach, np. gotowych do wyłożenia saszetek, zatrutego ziarna lub kostek. Szczury giną po ich zażyciu w ciągu kilku dni, nie wzbudzając nieufności innych gryzoni i nie powodując w nich awersji na preparat, co umożliwia skuteczne pozbycie się ich z naszego gospodarstwa. Trutki dodatkowo zawierają także gorzką substancję, która zapobiega jej przypadkowemu spożyciu przez ludzi i zwierzęta domowe.
Pułapki.
Najprostsze w działaniu są tradycyjne pułapki drewniane z metalowym mechanizmem zatrzaskowym.
Urządzenia odstraszające.
Fale ultradźwiękowe emitowane przez te urządzenia atakują system nerwowy i słuchowy szczurów, więc wynoszą się one z domu. Co istotne ultradźwięki te są poza zasięgiem słyszalności człowieka i większości domowych zwierząt. Nie zakłócają też pracy telewizora, radia oraz systemu alarmowego zamontowanego w domu.

Problem dla nas wszystkich!
Jeśli macie Państwo własne skuteczne metody to warto się nimi podzielić, bo nie wystarczy pozbyć się szczura/szczurów na własnej posesji – przyjdzie od sąsiadów.

Prawdopodobnie „znakomitym” pożywieniem dla tych inteligentnych zwierząt jest trutka o handlowej nazwie Ratimor.
Czy ktoś opowie o swoich doświadczeniach? Co sprawdziło się u Was?
Prosimy o dyskusję.

/SC/

Uważaj, co robisz w lesie. Za jedną rzecz grozi ci teraz 5 tys. zł mandatu

Z uwagi na wysokie koszta ponoszone przez Lasy Państwowe na cele oczyszczania lasu ze śmieci zadecydowano o podniesieniu kar za zaśmiecanie terenów leśnych i wzmożenie ich nadzoru. Mandat za zaśmiecanie lasu wzrośnie z 500 do 5 tys. zł. Czy teraz wywózka śmieci do lasu przestanie się opłacać?
Lasy Państwowe podwyższają mandat

Przygotowany został projekt zmian ustawowych, mających na celu podwyższenie kar za zaśmiecanie lasu. Mandat, który dotychczas wynosił 500 zł, wzrośnie do 5 tys. zł. Ponadto, ustawa przewiduje możliwość nałożenia na osobę dopuszczającą się zaśmiecania terenów leśnych kary sprzątania lasu. Lasy będą także w większym stopniu monitorowane, pojawi się pięciokrotnie więcej fotopułapek, które pomogą zwiększyć skuteczność wykrywania tego rodzaju wykroczeń. Aktualnie w lasach działa 2 tys. takich urządzeń, jednak do końca 2020 roku Lasy Państwowe mają wydać 2 mln zł na 3 tys. kolejnych, a w roku 2021 stanąć ma ich jeszcze 5 tysięcy. Monitoring lasów prowadzony będzie także za pomocą dronów.

Za co grozi mandat od Lasów Państwowych?

Podwyższenie kar wynika nie tylko ze względów środowiskowych, ale także finansowych – na oczyszczanie ze śmieci terenów leśnych Lasy Państwowe wydają 20 mln zł rocznie. – Wszyscy chcemy mieć czyste lasy, a nie porozrzucane śmieci, butelki i – co gorsza – większe gabaryty, np. opony – cytuje ministra Wosia portal money.pl. Zaśmiecanie lasu to wykroczenie, za które grozi nie tylko mandat, ale nawet – w skrajnych przypadkach, gdy ktoś zakopuje, zatapia, odprowadza do gruntu lub w inny sposób składuje w lesie odpady – kara 30-dniowego aresztu.

Jak informują Lasy Państwowe, za zaśmiecanie lasu uważane jest m.in. zanieczyszczanie gleby lub wody, jak również wyrzucanie do lasu kamieni, sieci, złomu, padliny oraz innych nieczystości. Zgodnie z art. 162 Kodeksu wykroczeń w przypadku popełnienia tego rodzaju wykroczeń wystawiony może zostać nie tylko mandat, ale także nawiązka równa cenie rekultywacji gleby, oczyszczenia wody, wydobycia, wykopania, usunięcia z lasu albo zniszczenia czy neutralizacji pozostawionych w lesie odpadów. Lasy Państwowe przestrzegają również, że osoby wywożące śmieci do lasu nie są całkiem anonimowe, jako że same odpady pozwalają czasem na identyfikację sprawcy ich wywózki. Ponadto, tereny leśne pozostają pod stałym nadzorem, zdarza się więc, że osoba taka przyłapana zostaje na gorącym uczynku.

Czarnowieccy pszczelarze.

Gdzie są pszczoły z tamtych lat? Gdzie jest miód pozyskany z kwietnych łąk, lasów ogrodów?
Ludzie mówią, że gdy wyginą pszczoły, wyginą również ludzie.

Mówi się, że pies to najlepszy przyjaciel człowieka. Nie ujmując niczego naszym ukochanym czworonogom, w rankingu najbardziej pożytecznych i przyjaznych ludziom zwierząt na jednym z czołowych miejsc powinny znaleźć się pszczoły. Dlaczego? Oto 10 powodów.

1. Aż jedna trzecia tego, co jemy, jest w jakiś sposób zależna od pracy pszczół. A 75 proc. wszystkich roślin w ekosystemach lądowych jest zapylanych przez pszczołowate. Te owady w czasie swojej aktywności wykonują nieprawdopodobną pracę, zapylając rośliny, które później na różne sposoby trafiają na nasze talerze. Dotyczy to niektórych owoców, warzyw, zbóż, ziół, przypraw, orzechów, kawy, miodów. Oczywiście brak pszczołowatych nie sprawi, że ludzkość nie będzie miała co do garnka włożyć. Jednak konsekwencje wyginięcia tych owadów mogą być niezwykle poważne. Część roślin trzeba będzie zapylać ręcznie, co otworzy nowe możliwości na rynku pracy, ale ograniczy dostęp konsumentów do niektórych towarów poprzez spowolnienie produkcji i radykalne podwyższenie cen. Nasza dieta stanie się mniej zbilansowana, o czym później.
2. Dzięki pszczołowatym możemy cieszyć się nie tylko jedzeniem, ale i śpiewem ptaków. Wiele z nich bowiem żywi się owocami zapylanymi przez owady. Dotyczy to również niektórych małych ssaków i innych roślinożernych zwierząt. Pszczoły mają więc gigantyczny wpływ na ekosystem.
3. Jeśli mówimy o zredukowaniu ilości jedzenia, nie musimy mieć wcale na myśli bezpośrednich konsekwencji zmniejszenia populacji zapylaczy. Możemy też mówić o tych pośrednich. Jakich? Z pracy pszczołowatych produkuje się np. elementy pasz dla zwierząt hodowlanych. Mniej pasz to mniej mięsa czy produktów nabiałowych – jaj, serów, czy mleka. Ucierpieć więc mogą kolejne gałęzie rolnictwa.
4. Według raportu Greenpeace „Nie tylko miód”, roczna wartość naturalnego zapylania w samej tylko Polsce wyniosła 4,1 miliarda złotych w 2015 roku. Innymi słowy: to suma całkowitej wartości polskiej produkcji rolnej, za którą odpowiadają pszczoły. W większości województw to ponad 100 milionów rocznie, w lubelskim ponad 750 milionów, a w mazowieckim przeszło miliard. Na świecie pszczoły wypracowują ponad 200 miliardów dolarów rocznie.
5. Skupmy się jeszcze na chwilę na Polsce. Nasz kraj znany jest z jabłek – globalnie jesteśmy na 4. miejscu, jeśli chodzi o produkcję tych owoców, wyprzedzając państwa tak ogromne, jak Rosja, Brazylia czy Indie. Zaś w Unii Europejskiej mamy pozycję lidera. Co mają do tego nasze pszczoły? Ano to, że odpowiadają one za zapylanie 65 proc. upraw jabłek, malin i gruszek oraz 25 proc. rzepaku.
6. Dzięki pracy zapylaczy mamy tak dobry dostęp do bawełny i możemy cieszyć się stosunkowo niedrogimi ubraniami z naturalnych włókien, nie musząc decydować się na syntetyczne zamienniki.
7. Także branża papiernicza sporo zawdzięcza pszczołom. Część papieru produkowana jest również m.in. z bawełny. Zeszyty, bloki, notesy, ryzy papieru do drukarek i kserokopiarek – pomyślmy o pszczołach, gdy sięgamy po nie w sklepie.
8. To dzięki zapylaczom możemy cieszyć się rosnącymi na dziko, kolorowymi łąkami pełnymi kwiatów. Pszczoły odpowiadają za większość z nich. I sprawiają, że nasze codzienne życie może być tak kolorowe.
9. Pszczoły mają wpływ nie tylko na ilość jedzenia, ale też na jego jakość. To dzięki nim owoce są słodsze i smaczniejsze, a uprawy żyźniejsze.
10. Pszczołowate odpowiadają za zapylanie roślin stanowiących ponad 1/3 dobrej, zbilansowanej ludzkiej diety. Tym samym bez pszczół dużo ciężej nam będzie ułożyć dobry jadłospis, wyposażony w odpowiednie wartości odżywcze i witaminy. A bez tego zdecydowanie pogorszy się nasze zdrowie i zwiększą się kolejki do lekarzy.

Żyjemy w idealnej symbiozie z pszczołami. Z ich ciężkiej, bezpłatnej pracy czerpiemy korzyści niejako „przy okazji”. A te korzyści są ogromne – nie ograniczają się jedynie do produkcji miodu. ź: special.gazeta

W Czarnowcu stoi nadal kilka pasiek lecz czy to wystarczy i czy pszczoły za bardzo nie przeszkadzają mieszkańcom podczas spacerów, wycieczek, grillowania i ogólnego wypoczynku. Stosowane przez rolników pestycydy doprowadzają całe roje do śmierci.
Czy powstaną metody/procedury na uratowanie pszczół? Słychać głosy z różnych stron świata, że w niektórych krajach zabroniono już produkcji oprysków zabijających pszczoły.
Może pszczoły jak i cała natura poradzi sobie z chwilową „niedyspozyczją”?

Pan Jacek Pawłowski, który bardzo mocno zaangażował się w odgrzebanie kart historii Czarnowca (pisaliśmy tu: cz.1, cz.2, cz.3, cz.4 ), grzebie dalej i wciąż odnajduje ciekawe historyczne news`y 🙂

Np. o pszczołach w Czarnowcu w 1936 roku.
Oto opis notatki prasowej: „Notatka z „Przeglądu Ostrołęckiego” – tygodnika ilustrowanego, 22 marca 1936. Oddział w Ostrołęce, ul. Gomulickiego 2, redaktor przyjmuje codziennie od 4 do 5. Pismo postrzegane jako popierające sanację. Mutacja „Przeglądu Łomżyńskiego””

Kto w tym czasie posiadał pasieki?
Może:
1. Dribnica Iwan (Jan Dribnica/Drybnica/Drobnica)
2. Kowalczyk Michaił (Michał)
3. Ambroziak Wikentij (Wincenty)
4. Lewicki Stepan (Stefan)
5. Laskowski Osip (Józef)
6. Chludziński Paulin
7. Wasilewski Francisk (Franciszek)
8. Stefaniak Andriej (Andrzej)
9. Lis Foma (Tomasz)
10. Tymuś Marcin
11. Słowikowski Francisk (Franciszek)
12. Złotkowski Samuel
13. Malinowski Foma (Tomasz)
14. Lis Szymon
15. Lis Iwan (Jan)
16. Iłonak lub Iłosznak (nieczytelne nazwisko) Walenty
17. Kruk Piotr,
którzy pół wieku wcześniej tworzyli społeczność Czarnowca. „Społeczność” to zapewne o sobie nie mówili ale chłopy, mieszkańcy, rolnicy 🙂
O tej dawnej „społeczności” Czarnowca (za Cara) pisaliśmy tu

Informujemy również, że na naszej stronie Czarnowiec.pl trwa przebudowa menu CZARNOWIEC/HISTORIA, które będzie podzielone na poszczególne wątki historyczne. Zapraszamy do obserwowania.

Marek Karczewski, 20.08.2020 r.

Już wkrótce w całej Polsce rozpocznie się Powszechny Spis Rolny – obowiązkowy dla każdego użytkownika gospodarstwa rolnego.

Przedstawiamy odpowiedzi na podstawowe pytania
związane z tym ważnym badaniem. Bo nawet w naszym mieście mieszkają
rolnicy objęci obowiązkiem udziału w Powszechnym Spisie Rolnym:

Kiedy odbędzie się spis rolny?
Spis rozpocznie się 1 września i potrwa 3 miesiące, do 30 listopada 2020 r. Dane będą zbierane wg stanu na 1 czerwca 2020 r.

Kto musi się spisać?
Spisowi podlegają faktyczni użytkownicy gospodarstw rolnych. Każdy użytkownik gospodarstwa rolnego otrzyma list od Prezesa GUS. Oprócz informacji o obowiązku spisania się, list będzie zawierać ważne informacje potrzebne do logowania się w aplikacji spisowej. Dlatego to pismo należy zachować aż do momentu spisania się!

Jak się spisać?
W Powszechnym Spisie Rolnym 2020 przewidziano trzy metody do wyboru:
Samospis internetowy to kluczowa metoda spisowa i o niej w pierwszej kolejności powinni pomyśleć rolnicy. Jest to metoda wygodna, ponieważ spisać się można samodzielnie w domu przez komputer lub telefon z dostępem do Internetu, w dogodnym dla siebie momencie. Dla rolników, którzy nie posiadają komputera lub telefonu z dostępem do Internetu, planowane jest przygotowanie na czas spisu Gminnego Punktu Spisowego.
Jeśli rolnik z jakichś ważnych powodów nie może lub nie chce spisać się przez Internet, powinien zadzwonić na infolinię spisową (pod numer 22 279 99 99) i spisać się przez telefon.
Rolnik, który nie skorzysta z żadnej z obu wspomnianych opcji (Internet lub telefon), może spodziewać się wizyty rachmistrza. Rolnicy powinni pamiętać, że w takim przypadku nie będą już mogli odmówić udzielenia odpowiedzi i przełożyć tego na inny termin. Rachmistrze rozpoczną pracę 1 października 2020 r.

Dlaczego spis rolny jest potrzebny?
Powszechny Spis Rolny jest organizowany co 10 lat. Jako badanie obejmujące wszystkie gospodarstwa rolne w kraju jest jedynym źródłem informacji pozwalającym na ocenę stanu polskiego rolnictwa. Samym rolnikom wyniki spisu pozwolą ocenić zmiany w produkcji roślinnej i zwierzęcej mające wpływ na opłacalność ich produkcji.

Gdzie szukać informacji?
Podstawowym źródłem informacji o Powszechnym Spisie Rolnym 2020 jest strona internetowa spisrolny.gov.pl. Warto też na bieżąco śledzić stronę internetową lub konta społecznościowe (Facebook) urzędu gminy oraz Urzędu Statystycznego w Warszawie.

Ponadto od 17 sierpnia 2020 r. wsparcie i pomoc uzyskamy dzwoniąc na infolinię spisową pod numer: 22 279 99 99.

Szczegółowe informacje o spisie na stronie spisrolny.gov.pl

Drodzy mieszkańcy Czarnowca!
Z inicjatywy „Rzekuńskiej Pomocy Sąsiedzkiej” zachęcam do wsparcia bezdomnych czworonogów poprzez zbiórkę karmy pn. „Miska dla pieska“.

Pomoc skierowana jest w stronę Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt „Canis” w Kruszewie, które wciąż potrzebuje pomocy.

Od piątku 24.04.2020 r. przy wejściu do Urzędu Gminy ustawiony zostanie oznaczony pojemnik na karmę. Pojemnik pojawi się również w sklepie spożywczym Ostolski przy ul. Kościuszki 51 w Rzekuniu.

Zachęcam mieszkańców do zaangażowania się w zbiórkę, która potrwa do 7 maja.
Osoby, które chciałyby przekazać karmę, ale nie mają możliwości jej dostarczenia również mogą zgłosić się za pośrednictwem komentarzy lub w wiadomości prywatnej w grupie facebookowej Rzekuńska Pomoc Sąsiedzka.

Zgromadzoną karmę Organizatorzy zawiozą do schroniska.

Od teraz mieszkańcy Czarnowca mogą również zostawiać karmę u mnie na podwórku – wystarczy postawić za furtką aby z ulicy bezpańskie zwierzęta nie „dobrały” się do niej 🙂 Dnia 7 maja 2020 roku przekażę zebrane datki do Organizatorów.

Marek Karczewski

Posiadamy psa (psy) – nie mamy obowiązku?
To stwierdzenie może być mylne!
Dnia 11 stycznia 2020 roku w Czarnowcu odbyło się szczepienie psów przeciwko wściekliźnie.
Tylko około 10% populacji zamieszkałych mieszkańców Czarnowca stanowią psy, które zostały zaszczepione przeciwko wściekliźnie.
Czy zaszczepiono wszystkie psy i nie występuje zagrożenie pogryzienia przez nieszczepionego psa?
Te odpowiedzi znają właściciele, którzy mówią podczas wizyty lekarza weterynarii ” to nie moje psy” – weterynarz wchodzi na podwórko gdzie kilka psów biega wokół właściciela posesji … ale to nie jego psy!
Takie słowa usłyszał lekarz weterynarii, który w Czarnowcu dnia 11 stycznia 2020 roku przybył zaszczepić psy u mieszkańców naszej wioski.

Obowiązek szczepień psów, za których brak grozi grzywna do 5 000 zł. Zgodnie art. 85 ust. 1a ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt właściciele zobowiązani są zaszczepić psy przeciwko wściekliźnie w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez psa 3. miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia. Szczepień dokonywać może wyłącznie uprawniony lekarz weterynarii. Po przeprowadzeniu szczepienia posiadaczowi psa wydaje się zaświadczenie lub dokonuje się wpisu w paszporcie, co w przyszłości stanowić będzie dokument potwierdzający wywiązanie się właściciela z tego obowiązku w czasie interwencji podjętej przez straż miejską lub policję.

Spotykamy psy przyjazne i mniej przyjazne, groźne i te mniej groźne dla otoczenia. Właścicieli psów o każdym wspomnianym i niewspomnianym usposobieniu łączy jednak obowiązek wynikający z przepisów prawa.

Reasumując – właściciele zwierząt chcący cieszyć się zarówno zdrowiem swych pupili jak również własnym spokojem powinni wziąć sobie wspomniane ustawowe obowiązki do serca, aby w przypadku rutynowej lub zgłoszonej przez mieszkańca interwencji i stwierdzenia opisanych uchybień – nikt nie miał do nikogo pretensji w przypadku nałożenia właściwej dla wykroczenia kary.

W najbliższym okresie planowane są kontrole pod względem w/w wymagań ustawowych.
Przygotujcie Państwo dokumenty do kontroli!
Jeśli ktoś z mieszkańców przeoczył szczepienie psa proszony jest o dopełnienie obowiązku ustawowego!
Można zgłosić się do lekarza weterynarii zarejestrowanego w Krajowej Izbie Lekarsko – Weterynaryjnej Pana Andrzeja Rawy – 603-050-676

Szczepienie przeciwko wściekliźnie.
Bycie opiekunem psa wiąże się nie tylko z przyjemnościami, ale też z obowiązkami. Do jednych z wielu należy przestrzeganie terminów szczepień.

GŁÓWNY INSPEKTORAT WETERYNARII PRZYPOMINA!
Obowiązkowemu ochronnemu szczepieniu przeciwko wściekliźnie, zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegają psy powyżej 3. miesiąca życia. Posiadacze psów są obowiązani zaszczepić psy przeciwko wściekliźnie w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez psa 3. miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia. Szczepień psów przeciwko wściekliźnie dokonują lekarze weterynarii świadczący usługi weterynaryjne w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt. Po przeprowadzeniu szczepienia posiadaczowi psa wydaje się zaświadczenie lub dokonuje się wpisu w paszporcie.

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 576/2013 szczepionka przeciwko wściekliźnie musi:

1. być szczepionką inną niż żywa modyfikowana szczepionka i należeć do jednej z poniższych kategorii:

• szczepionka inaktywowana zawierająca co najmniej jedną jednostkę antygenową w dawce (zalecenie Światowej Organizacji Zdrowia);
• szczepionka rekombinowana powodująca ekspresję glikoproteiny odpornościowej wirusa wścieklizny w żywym wektorze wirusowym;

1. w przypadku stosowania w państwie członkowskim, posiadać pozwolenie na dopuszczenie do obrotu zgodnie z:

• art. 5 dyrektywy 2001/82/WE; lub
• art. 3 rozporządzenia (WE) nr 726/2004;
• w przypadku stosowania na terytorium lub w państwie trzecim, zostać zatwierdzona przez właściwy organ lub być objęta licencją wydaną przez właściwy organ oraz spełniać co najmniej wymogi ustanowione w odpowiedniej części rozdziału dotyczącego wścieklizny Podręcznika badań diagnostycznych i szczepionek dla zwierząt lądowych Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt.

Szczepienie przeciwko wściekliźnie musi spełniać następujące warunki:

• szczepionka została podana przez upoważnionego lekarza weterynarii;
• wiek zwierzęcia domowego w dniu, w którym zostało zaszczepione, wynosił co najmniej 12 tygodni;
• upoważniony lekarz weterynarii lub urzędowy lekarz weterynarii wskazał datę podania szczepionki w odpowiedniej sekcji dokumentu identyfikacyjnego;
• data podania szczepionki nie jest wcześniejsza niż data wszczepienia transpondera lub wykonania tatuażu lub data odczytu transpondera lub tatuażu podana w odpowiedniej sekcji dokumentu identyfikacyjnego;
• okres ważności szczepienia liczy się od nabycia odporności ochronnej, przy czym musi minąć co najmniej 21 dni od wypełnienia protokołu szczepienia wymaganego przez producenta dla szczepienia pierwotnego, do końca okresu odporności ochronnej, jak określono w specyfikacji technicznej pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, (tzn. zgodnie z zaleceniami producenta szczepionki); upoważniony lekarz weterynarii lub urzędowy lekarz weterynarii wskazuje okres ważności szczepienia w odpowiedniej sekcji dokumentu identyfikacyjnego;
• ponowne szczepienie musi zostać uznane za szczepienie pierwotne, jeżeli nie zostało przeprowadzone w okresie ważności poprzedniego szczepienia, o którym mowa w punkcie powyżej.
  ź: www.wetgiw.gov.pl

Tyle wstępem i regulacji prawnych.
Szczepienie psów przeciw wściekliźnie w Czarnowcu odbędzie się w sobotę 11.01.2020
W tym roku rozszerzamy miejscówki do czterech lokalizacji:

1. Świetlica ul. Dzikiej Róży 2 – godz. 9:00
2. ul. Działkowa 14 – godz. 10:30
3. ul. Słoneczna 44 – godz. 11:00
4. ul. Jodłowa 7 – godz. 11:30

Osoby, które posiadają większą ilość psów lub nie mają możliwości przybycia do szczepienia mogą opłacić za szczepienie i umówić się z weterynarzem na osobistą wizytę.

Dokumenty, które trzeba posiadać podczas szczepienia:
Książeczka/paszport psa. W przypadku braku książeczki, weterynarz wystawia dokument jednorazowy.
Opłata preferencyjna dla mieszkańców Czarnowca – 20zł

Szczepień dokona lekarz weterynarii zarejestrowany w Krajowej Izbie Lekarsko – Weterynaryjnej Pan Andrzej Rawa – 603-050-676

*szczepienie przeciwko wściekliźnie powtarza się – obowiązkowo – co roku przez całe życie psa!
Obowiązek ustawowy z dnia 11 marca 2004 r. Dz.U. 2004 nr 69 poz. 625