Tradycja pozostała. W świetlicy poświęcono pokarmy

Zwyczaj święcenia pokarmów znany był już w VIII w. na Zachodzie. Początkowo prawo do święcenia mieli tylko biskupi, ale po jakimś czasie zezwolenie uzyskali także inni kapłani. Tradycja ta przyjęła się również na polskich ziemiach, a na dobre ukształtowała się w XIV w.

Święcenie pokarmów w Wielką Sobotę miało miejsce początkowo w domach polskiej szlachty. Później przeniesiono je też do domów mieszczańskich. Gospodarz zapraszał duchownego, który święcił stoły zastawione jedzeniem. Z czasem święcenie pokarmów zaczęto przenosić do kościołów.

Gospodynie na Wielką Sobotę musiały mieć już wszystko przygotowane – posprzątane, upieczone i ugotowane. Ciasta wielkanocne wypiekano głównie z drożdży, jajek i miodu. Ważną przyprawą w świątecznych daniach był szafran, ale i cynamon, wanilia i gałka muszkatołowa.

Kiedy wszystko było gotowe, największy stół w domu nakrywano lnianym obrusem i zastawiano „święconym”. Na środku stawiano wypiekanego z ciasta baranka, krzyż, a dalej chleb, sól, jajka, chrzan, ciasta, mięsiwa, kiełbasa. Wszystko to przystrojone rzeżuchą, bukszpanem i wiosennymi kwiatami.

Miejscowy ksiądz przyjeżdżał do dworu, aby poświęcić pokarmy. Gospodynie osobiście niosły święcone i wykładały wszystko na wełniane chusty. W międzyczasie gawędziły i chwaliły się swoimi wypiekami.

Dziś przyjeżdża również do świetlicy wiejskiej w Czarnowcu.
Mieszkańcy w ilości 45. koszyczków przynieśli do świetlicy swoje święconki. Ksiądz Bartosz z rzekuńskiej parafii poświęcił pokarmy i wodę oraz pobłogosławił wszystkich mieszkańców Czarnowca.

Święcenie pokarmów odbyło się w Świetlicy Wiejskiej, w sobotę 30 marca 2024 r.

Rada Świetlicy

ps. Poniższe zdjęcia zostały omyłkowo podpisane. Powinno być 30.03.2024.

W sobotę 16 kwietnia, w godz. 9:30-11:00 osoby, które pragną poświęcić swoje wielkanocne pokarmy zapraszamy do Świetlicy Wiejskiej przy ul. Dzikiej Róży 2.
Dodatkowo do koszyczka można włożyć, do poświęcenia naczynie z wodą.

Poświęcenie odbędzie się ok. godz. 11:00,
po czym należy maksymalnie do godz. 11:30 odebrać koszyczki.

/MK/

W związku z pandemią koronawirusa Covid-19, w tym roku, zgodnie z obostrzeniami święcenie pokarmów wielkanocnych odbędzie się na powietrzu – przed świetlicą.

W sobotę 3 kwietnia, w godz. 10:30-10:45 osoby, które pragną poświęcić swoje wielkanocne pokarmy zapraszamy przed Świetlicę Wiejska przy ul. Dzikiej Róży 2.
Dodatkowo do koszyczka można włożyć do poświęcenia naczynie z wodą.

Poświęcenie odbędzie się ok. godz. 11:00,
po czym należy maksymalnie do godz. 11:30 odebrać koszyczki.

UWAGA!
– Świetlica jest nieczynna!

Wytyczne dla uczestników:

• należy w strefie Świetlicy zachować obowiązujący dystans społeczny;
• uczestnicy powinni w strefie Świetlicy zasłaniać nos i usta maseczką;
• uczestnicy nie powinni podawać sobie rąk;

OBOSTRZENIA
DLA UCZESTNIKÓW PODCZAS PANDEMII. (Covid-19)

Zasady uczestnictwa związane z COVID-19
1. Jestem świadoma/y , że podczas trwania wydarzenia obowiązują mnie zalecenia GIS i WHO wraz z kolejnymi aktualizacjami.
2. Oświadczam, że zapoznałem/łam się z zasadami bezpieczeństwa opublikowane powyżej.
3. Nie jestem ja, ani moi najbliżsi domownicy (osoby zamieszkałe pod tym samym adresem) objęci kwarantanną, a każdy z domowników jest zdrowy.
4. Jestem świadoma/y iż podanie nieprawdziwych informacji naraża na kwarantannę wszystkich uczestników wydarzenia.
5. Odpowiedzialność za podjętą przeze mnie decyzję związaną z uczestnictwem w wydarzeniu jest po mojej stronie.
6. W ciągu ostatnich 24 godzin nie wystąpiły u mnie: gorączka, duszności, katar, kaszel oraz nie miałem styczności z osobami, które wróciły z zagranicy lub odbywały kwarantannę.
7. Wyrażam zgodę na przekazanie terenowej jednostce Sanepidu danych osobowych w przypadku zarażenia COVID-19.

Zwyczaj święcenia pokarmów stołu wielkanocnego jest drugorzędnym obrzędem liturgii wielkanocnej w stosunku do pierwszoplanowych sakramentów paschalnych, chrztu z bierzmowaniem i eucharystii. Należy jednak spojrzeć na fakt, że istnieje on do dziś, że jest praktykowany, i że funkcjonuje jako „wartość” świąteczna i rodzinna, w pewnej analogii do wieczerzy wigilijnej Bożego Narodzenia z opłatkiem poświęconym. Sam obrzęd posiada polski termin „święcone”. O wysokim szacunku dla poświęconego pokarmu wielkanocnego na terenie Polski historycznej świadczy przyznanie mu w pobożności ludowej wartości „ósmego sakramentu”. Opinia społeczna była jednoznaczna: „W dzień Wielkanocy, kto święconego nie je, ten jest złym chrześcijaninem”. Ciąg dalszy owej mentalności, doceniającej a nawet przeceniającej sens „sakramentalny” pokarmów pobłogosławionych, obserwuje się także u współczesnych parafian, którzy z okazji wizyty duszpasterskiej mówią księdzu w ten sposób: „Do kościoła co niedzielę nie chodzę, ale „koszyczek” do poświęcenia zanoszę w każdą Wielką Sobotę, nigdy tego nie opuściłem”.

Współczesny zestaw pokarmów dawanych do poświęcenia jest bardzo skromny i wybiórczy, a nawet odbiegający od pierwotnej paschalnej symboliki. Aktualny polski rytuał mówi o poświęceniu chleba i pieczywa świątecznego, mięsa, wędlin , jaj i wszelkich pokarmów. Tymczasem oryginalnym i aż do X w. jedynym składnikiem święconego był baranek, cały lub w kawałkach, upieczony na rożnie. Później zastąpiły go inne rodzaje mięsa, a nawet figurki z masła, ciasta, cukru, czekolady lub gipsu. Święcono baranka, szynkę, kiełbasę, słoninę, całe prosięta i różne ptaki domowe i polne; ser, masło, (od pocz. X w.); jaja (od XII w.); chleb, różne ciasta i placki (od pocz. XV w.); ryby, olej; mleko z miodem (pozostałość po zwyczaju chrzcielnym); wino i piwo; oraz liczne dodatki, jak sól, chrzan, czosnek, pieprz, jabłka i przyprawy ziołowe.

Na świątecznym stole w Świetlicy wiejskiej w Czarnowcu pojawiło się około pięćdziesięciu pięknych, kolorowych koszyczków, które przybył poświęcić kapłan Tomasz z Parafii Rzekuń.
W naszych koszyczkach widać było najczęściej: chleb, sól, kiełbasę, jajka, baranka z cukru lub gipsu, kurczaka z gliny lub cukru, babkę wielkanocną.
Dziękujemy mieszkańcom za liczne przybycie ze święconką.

Galeria zdjęć na FB (foto MK)