Pieszy, rowerzysta, e-hulajnogarz. Kto tworzy prawo?
W ostatnich dniach rozgorzała dyskusja o potrąceniu w Ostrołęce pieszego na (chodniku) – DRODZE DLA PIESZYCH przez pędzącego operatora e-hulajnogi.
Zainteresowanych sprawą odsyłam do lokalnych mediów: Tu i tu
Moje zdanie jest takie, że nic nie dzieje się bez przyczyny.
Trzymam oczywiście stronę poszkodowanego (pieszego), który był „u siebie”, a e-hulajnogarz był tam intruzem.
W skrócie chciałbym jednak przypomnieć, kto i kiedy o naszym Prawie o Ruchu Drogowym decydował.
Ustawą zasadniczą regulującą poruszanie się drogami publicznymi jest Polskie Prawo o ruchu drogowym (PRD), potocznie nazywane kodeksem drogowym, to Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 roku.
Ale…
dopuszcza ona modyfikacje/”ulepszenia”/nowelizacje.
Oto kilka z nich:
20 maja 2021 roku weszła w życie ustawa wprowadzająca zupełnie nową, osobną kategorię pojazdu o nazwie hulajnoga elektryczna.
Przed tą datą w przepisach prawa o ruchu drogowym istniała luka prawna. Choć e-hulajnogi nie były oficjalnie rowerami, polskie sądy oraz policja w drodze interpretacji przepisów najczęściej traktowały ich użytkowników jako pieszych.
Hulajnoga elektryczna to pojazd napędzany elektrycznie, dwuosiowy, z kierownicą, bez siedzenia i pedałów. Użytkownicy e-hulajnóg mają obowiązek korzystać z dróg dla rowerów (DDR), a osoby niepełnoletnie muszą posiadać kartę rowerową lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 bądź T. E-hulajnogi mają konstrukcyjne ograniczenie prędkości do 20 km/h oraz obowiązują je inne zasady dotyczące m.in. zakazu przewożenia pasażerów czy specyficznych reguł parkowania na chodnikach.
Kiedy wprowadzono możliwość poruszania się po chodnikach na e-hulajnogach?
Możliwość legalnego poruszania się e-hulajnogami po chodnikach wprowadzono dokładnie 20 maja 2021 roku. Warto jednak zaznaczyć, że jazda po chodniku została dozwolona wyłącznie warunkowo – wtedy, gdy chodnik ma co najmniej 2 metry szerokości, usytuowany jest wzdłuż jezdni, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 30 km/h, i brakuje wydzielonej drogi dla rowerów lub pasa ruchu dla rowerów.
Głównym aktem prawnym wprowadzającym te zmiany jest Ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2021 r. poz. 720). (podpisał Prezydent Andrzej Duda).
Kto to wymyślił?
Projekt ustawy został przygotowany i przedłożony przez Ministerstwo Infrastruktury. Szefem tego resortu, który figurował jako wnioskodawca projektu przed Radą Ministrów i koordynował proces zmian, był minister infrastruktury Andrzej Adamczyk.
Kto i kiedy wprowadził pierwszeństwo dla pieszych i rowerzystów przed samochodami (w tym e-hulajnóg)?
Wprowadzenie pierwszeństwa dla pieszych oraz uregulowanie statusu e-hulajnóg (wraz z pierwszeństwem pieszych przed nimi) to kwestia dwóch różnych ustaw, które podpisał Prezydent Andrzej Duda. Pierwszeństwo dla pieszych (wchodzących na pasy). Ustawę przyznającą pieszym pierwszeństwo nie tylko wtedy, gdy znajdują się na pasach, ale również w momencie wchodzenia na przejście dla pieszych, podpisał Prezydent Andrzej Duda. 5 marca 2021 roku (ustawa z dnia 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Przepisy te weszły w życie 1 czerwca 2021 roku. Projekt ustawy przygotowało Ministerstwo Infrastruktury pod kierownictwem ministra Andrzeja Adamczyka. Ustawę, która uregulowała status hulajnóg elektrycznych i nałożyła na ich kierujących bezwzględny obowiązek ustępowania pierwszeństwa pieszym (na chodnikach i ciągach pieszych), podpisał Prezydent Andrzej Duda. 7 kwietnia 2021 roku (ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw). Przepisy te weszły w życie 20 maja 2021 roku.
Pierwszeństwo dla rowerzystów – przed pojazdami!
W przypadku rowerzystów (oraz użytkowników e-hulajnóg korzystających z infrastruktury rowerowej) przepisy wyglądają inaczej. Rowerzyści i użytkownicy e-hulajnóg nie mają przepisów dających im pierwszeństwo podczas samego wjeżdżania / zbliżania się do przejazdu rowerowego. Mają je tylko wtedy, gdy znajdują się już na przejeździe (co wynika z nowelizacji podpisanej przez Prezydenta Bronisława Komorowskiego w kwietniu 2011 roku).
Przepisy dające rowerzystom pierwszeństwo (gdy znajdują się już na przejeździe rowerowym lub gdy auto skręca w drogę poprzeczną) przygotowała grupa posłów we współpracy z organizacjami rowerowymi (był to tzw. poselski projekt ustawy). Głównym autorem i twarzą tych zmian był poseł Janusz Piechociński. Prace nad projektem w Sejmie rozpoczęły się w 2010 roku. Ustawa zmieniająca Prawo o ruchu drogowym została ostatecznie uchwalona i podpisana wiosną, a weszła w życie 21 maja 2011 roku.
Historia pomysłu pierwszeństwa pieszych przed samochodami.
Przepisy, które ostatecznie weszły w życie w 2021 roku, zostały przygotowane przez Ministerstwo Infrastruktury pod kierownictwem ministra Andrzeja Adamczyka.
Sam pomysł oraz pierwsze, wcześniejsze projekty ustaw dawno przed 2021 rokiem wymyślili i przygotowali posłowie, którzy przez lata bezskutecznie próbowali wprowadzić je w życie.
Pierwszy głośny i kompletny projekt ustawy dający pierwszeństwo pieszym oczekującym przed pasami przygotowała w 2013 roku posłanka Beata Bublewicz, która szefowała Parlamentarnemu Zespołowi ds. Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Projekt zyskał poparcie i w 2015 roku został nawet uchwalony przez Sejm. Jednak w sierpniu 2015 roku, tuż przed końcem kadencji, został odrzucony przez Senat, który obawiał się, że polskie drogi nie są gotowe na takie zmiany.
W listopadzie 2019 roku, zaraz po rozpoczęciu nowej kadencji Sejmu, posłowie Michał Szczerba oraz Agnieszka Pomaska – wyciągnęli stary pomysł z szuflady i ponownie złożyli poselski projekt ustawy w tej sprawie. Projekt ten został zamrożony w parlamencie, ponieważ partia rządząca postanowiła napisać własną, systemową wersję przepisów.
W listopadzie 2019 roku premier Mateusz Morawiecki w swoim exposé zapowiedział, że rząd wprowadzi radykalne rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo pieszych, w tym pierwszeństwo przed wejściem na pasy. Urzędnicy i prawnicy z Ministerstwa Infrastruktury pod nadzorem ministra Andrzeja Adamczyka stworzyli oficjalny projekt rządowy.
Rządzący zmodyfikowali pierwotny pomysł opozycji. Zamiast pierwszeństwa dla pieszego „oczekującego” (co proponowali poprzedni rządzący), wpisano „bezpieczniejsze” (zdaniem pomysłodawców) prawnie pierwszeństwo dla pieszego „wchodzącego” na przejście. Rząd dodał też od siebie zakaz korzystania przez pieszych z telefonów komórkowych podczas wchodzenia i przechodzenia przez jezdnię.
Rząd przyjął ten projekt 24 listopada 2020 roku, Sejm uchwalił go na początku 2021 roku, a nowe prawo zaczęło obowiązywać od 1 czerwca 2021 roku.
PODSUMOWUJĄC – kiedy i co wprowadzono:
Pomysłodawcy i sprawcy Ustaw.
- Pierwszeństwo dla PIESZYCH – 2021 r. (Adamczyk, Morawiecki, Duda)
- Pierwszeństwo dla ROWERZYSTÓW – 2011 roku. (Piechociński, Tusk, Komorowski)
- Legalne (ustawowe) wpuszczenie E-HULAJNÓG na chodniki (Drogi Dla Pieszych) – 2021 r. ( Adamczyk, Morawiecki, Duda).
W tekście nie skupiam się nad podawaniem poszczególnych ugrupowań politycznych, ale na politykach, którzy takie prawo wymyślili, uchwalili i podpisali.
Pamiętajmy, że to nie są przepisy z ubiegłego tygodnia. Są to skutki tych przepisów, ale pamiętajmy o tych, którzy je wymyślili i wprowadzili.
Jest w tym wszystkim wyłącznie ciut historii, której zmieniać nie można.
Wciąż twierdzę, że powinno odebrać się pierwszeństwo:
– pieszym na przejściach,
– rowerzystom i e-hulajnogarzom na przejazdach,
Wprowadzić bezwzględny zakaz poruszania się po DDP (chodnikach):
– rowerzystom,
– e-rowerzystom,
– e-hulajnogarzom.
KAŻDY UŻYTKOWNIK DROGI PUBLICZNEJ POWINIEN ZDAWAĆ EGZAMIN PAŃSTWOWY, ZE ZNAJOMOŚCI PRD!
Marek Karczewski, 16.06.2026 r.
Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021-2027. Priorytet III – Fundusze Europejskie na rozwój mobilności miejskiej na Mazowszu. Działanie 3.1 Mobilność miejska.
